Ja, we moeten praten over Zwarte Piet

Zwarte Piet. We moeten er over praten. Ja, ook als je daar even geen zin in hebt. Juist dan! De discussie is inderdaad lastig, en de emoties erbij lopen vaak hoger op dan jezelf zou willen zien. Maar, dat is nu eenmaal hoe polarisatie eruit ziet. En nee, dat is geen fijn gezicht.

De kwestie van Zwarte Piet heeft een gevoelige zenuw onder de kiezen van de Nederlandse samenleving geraakt. En willen wij voor eens en voor altijd een einde maken aan deze jaarlijks terugkerende ontsteking bij het kinderfeest, dan moeten wij doen wat iedere goede tandarts beaamt: flink doorboren.

Zwijgen en de discussies blijven vermijden zal er namelijk niet voor zorgen dat de ontsteking opeens verdwijnt.

‘Botsingen’ op de A7

Dus, waar hebben we ons de afgelopen tijd over kunnen bekommeren als het gaat om Zwarte Piet?

Het eerste opvallende nieuws kwam vanaf de A7. Daar werden anti-piet demonstranten die op weg waren naar Dokkum voor de nationale intocht tegengehouden door contra-demonstranten. Velen aan de Anti-Piet kant vinden de blokkade ingaan tegen de fundamenten van onze democratie. Het recht om te protesteren werd hen immers buiten de rechtelijke macht om ontnomen.

Ook ik vind die blokkade een kwalijke zaak en vind dat we heel sceptisch moeten zijn wanneer mensen voor eigen rechter gaan spelen. Tegelijkertijd vermoed ik dat vele Nederlanders – stiekem of minder stiekem – wel oké waren met die blokkade. En ook ik kan het niet helpen om een zekere sympathie te voelen voor die actie.

Waar die sympathie precies vandaan kwam? Dat werd mij een paar dagen terug opeens glashelder.

De Zwarte Pieten Actiegroep

Afgelopen donderdag drongen demonstranten van de ‘Zwarte Pieten Actiegroep’ ongevraagd een basisschool binnen om, naar eigen zeggen, ‘snoepgoed en stickers uit te delen’. Nadat enkele leerkrachten de actiegroep wegstuurde zou door een van de demonstranten zijn geroepen dat de leerkrachten ‘terug moesten naar hun eigen land’; helaas een vaak terugkerende leus in dit debat.

De actiegroep ontkent dat het zo erg uit de hand is gelopen, maar een beetje onderzoek wijst al snel op de ware aard van het beestje. Zo staat op de website van de actiegroep niet alleen amicaal contact met Pegida Nederland vastgelegd, maar staat ook een filmpje waarin de groep met trots voor het huis van Sylvana Simons staat om de confrontatie op te zoeken.

Ik ben hier natuurlijk niet uit op een één-op-één vergelijking tussen de anti-piet demonstranten en deze actiegroep. De anti-pieten groep had immers een vergunning voor diens demonstratie en blijft ver weg van het persoonlijk intimideren van tegenstanders. Maar als het gaat om de maatschappelijke weerzin richting beide protesten – want laten we wel wezen: de actie van de pro-pieten schoot ook de gemiddelde lezer van de NOS en de Telegraaf in het verkeerde keelschat – komt er één sentiment duidelijk naar boven: hou dit weg bij de kinderen. Het lijkt een van de weinige zaken die een gros van de voor- en tegenstanders van Piet nog met elkaar gemeen hebben binnen deze kwestie.

Polarisatie in de Meest Lelijke Vorm

Met name de acties van de Zwarte Pieten Actiegroep zijn polarisatie in zijn meest lelijke vorm. Terwijl extreemrechts zich Zwarte Piet als een symbool van nieuw nationalisme toe-eigent, zullen de Anti-Pieten zich des te meer genoodzaakt voelen tot nieuwe protestacties. Gegarandeerd zullen ook de toekomstige novembermaanden er niet rustiger op worden in Nederland.

Dus? Hoe nu verder? Dare to be Grey plaatste vorig jaar nog een video waarin het verhaal van de zogenaamde ‘Zwart-wit Piet’ werd verteld. Deze was namelijk klaar met het feit dat hij vanaf alle kanten werd bestookt en besloot daarop zichzelf in ‘Grijze Piet’ te veranderen; voor hem dé oplossing om aan alle kritiek voorbij te kunnen gaan.

 

De video was een satirische oproep om tijdens dit debat vooral beide kanten van het chocolade-snoepgoed medaillon te bekijken. En die boodschap lijkt vandaag nog even relevant te zijn. Zo niet relevanter.

Alleen via de dialoog kunnen wij elkaar echt vinden en kunnen wij ervoor zorgen dat de intochten van Sinterklaas weer een gemoedelijk en gezellig feest voor iedereen worden. Alleen door samen een maatschappij-brede oplossing te vinden kunnen wij ervoor zorgen dat polariserende groepen zoals de ‘Zwarte Pieten Actiegroep’ geen poot meer hebben om op te staan.

Roetvegen Piet

Aan die oproep wil ikzelf echter nog één extra kanttekening plaatsen. Het is bij de redactie van Dare to be Grey niet gebruikelijk om onze eigen standpunten op het platform te verkondigen: we geven liever andere mensen uit het Grijze Midden een nieuw podium om hun verhaal te vertellen. Maar in een discussie die toch van persoon tot persoon gevoerd moet worden en die bovendien wel wat nieuwe impulsen kan gebruiken, permitteer ik het mezelf toch om deze mening hier te verkondigen.

Ik heb het hier over mijn persoonlijke overtuiging dat de zogenaamde ‘Roetvegen Piet’ in nagenoeg ieder opzicht het perfecte compromis lijkt. Aan de ene kant verdwijnen de als racistisch bestempelde kenmerken van de rode lippen en de – niet echt door de schoorsteen te verklaren – donkere huidskleur. Terwijl, aan de andere kant, de belangrijkste onderdelen rondom de traditie van Zwarte Piet, het verhaal van de helper die door de schoorsteen kruipt en een gros van de Sinterklaas liedjes, een nieuw leven kunnen krijgen.

De invoering van Roetvegen Piet zou niet alleen de Nederlandse traditie van Sinterklaas in eren houden, maar ook die o zo bekende tradities van polderen en wederzijdse tolerantie.

Misschien – heel misschien – maakt dat Roetvegen Piet nog grijzer dan Grijze Piet zelf.

Edwin van de Scheur is mede-oprichter van Dare to be Grey

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *